نمایشنامه‌ی رادیویی
کودک و نوجوان
«آنیشـــا»
[براساس داستان «دختری که با حیوانات حرف می‌زد»]
نوشته‌ی
«سپیـــده دبیـــری
کیومرث قنبری‌آذر»
- اشخاص بازی:
آنیشا.......................دختربچه‌ای 5-6 ساله..............................................
پدربزرگ......................................................................................
حاکم............................................................................................
وزیر...........................................................................................
کلاغ...........................................................................................
حیوانات.......دوستان آنیشا و پدربزرگ.......................................................
توضیح: قطعه‌ی کوتاه آهنگینی به‌عنوان قطعه‌ی «ستاره‌ی مهربونی» در نمایش تعریف می‌گردد.
[صحنه‌ی یک.]
[موسیقی تیتراژ؛ سپس صدای باز شدن دری چوبی را می‌شنویم.]
آنیشا [بلند] پدربزرگ، کاری با من ندارید؟ می‌خوام برم مزرعه رو آبیاری کنم.
صدای پدربزرگ [دور] مگه جای شیر آب رو بلدی؟
آنیشا بله. دیروز عصر که شما داشتید مزرعه رو آبیاری می‌کردید، دیدم.
صدای پدربزرگ مواظب خودت باش دخترم.
آنیشا چشم.
[صدای نسیم و تکاپوی شاخه‌ها با گام‌های آنیشا نزدیک می‌شود. صدای گام‌های آنیشا را با همراهی این ترانه می‌شنویم.]
آنیشا سلام سلام مزرعه‌ی قشنگم سبزی و گل‌های خوش آب و رنگم!
سلام به آسمون و ابر و آفتاب! به هرکی بیداره یا مونده تو خواب!
[آنیشا شیر آب را باز کرده و مزرعه را آبیاری می‌کند.]
سلام به گربه و کبوترِ ناز! سلام به گنجشکک‌های خوش آواز!
به زنبورها و حشرات مفید! به باز و شاهین و عقاب سفید!
سلام، سلام، مزرعه‌ی قشنگم! سبزی و گل‌های خوش آب و رنگم!
[صدای پر زدن و آواز خواندن گنجشکک را از دور می‌شنویم که با بیقراری از دور به آنیشا نزدیک می‌شود.]
گنجشکک جیک... جیک... جیک...
آنیشا سلام، گنجشکک اشی‌مشی! حالِت چطوره؟ [گنجشکک بیش‌تر بیقراری می‌کند.] چی شده؟ حتماً گرسنه‌ته. بیا یه‌کم دونه بخور. [گنجشکک بیش‌تر و بیش‌تر بیقراری می‌کند.] باشه، باشه، فهمیدم! تشنه‌ته. بیا آب بخور. آبش خنکه؛ الان باهاش سبزی‌ها را آب دادم. [گنجشکک با بیقراری به جعبه‌های یونجه نوک می‌زند.] اِ... اِ... نکن! نکن! با اون‌ها چی‌کار داری؟! چرا به جعبه‌های یونجه نوک می‌زنی؟ [بلند] پدربزرگ! پدربزرگ!
صدای پدربزرگ بله؟ چی شده، آنیشا؟!
آنیشا اشی‌مشی داره بیقراری می‌کنه... نمی‌فهمم چی می‌گه... داره به جعبه‌های یونجه نوک می‌زنه، پدربزرگ!
صدای پدربزرگ حتماً گشنه‌شه...!
آنیشا دونه دادم، نخورد!... [همچنان صدای جیک‌جیک گنجشکک و نوک زدنش به جعبه‌ها را می‌شنویم.] نکن، اشی‌مشی!
صدای پدربزرگ شاید تشنه‌شه...! امروز خیلی گرمه...
آنیشا نه، آب هم نخورد!
صدای پدربزرگ آب شیر رو نمی‌خوره. از شیر آب می‌ترسه؛ آخه فکر می‌کنه ماره!
آنیشا تو رو خدا خودتون بیاین ببینین چه‌شه! باید از «ستاره‌ی مهربونی» کمک بگیرید...
صدای پدربزرگ اومدم...
[صدای باز شدن در چوبی و سپس گام‌های خسته و ناتوان پدربزرگ را می‌شنویم که از دور می‌آید.]
آنیشا آروم باش، اشی‌مشی! الآن پدربزرگ می‌آد...
پدربزرگ [کمی نزدیک‌تر] شیر آب رو ببند آنیشا.
آنیشا وای، ببخشید. چشم. [شیر آب را می‌بندد. صدای آب قطع می‌شود.]
پدربزرگ [نزدیک] گنجشکک کوچولوی من سرِ صبحی چه‌شه آخه؟! بیا از آب این کاسه بخور.
گنجشکک [گنجشکک همچنان با بیقراری پرواز می‌کند و به جعبه‌ها نوک می‌زند.] جیک‌جیک... جیک‌جیک... جیک‌جیک...
آنیشا دیدید آب هم نخورد؟! تشنه‌ش نیست. باید از اون چوب جادویی‌تون کمک بگیرید تا بفهمید چشه.
پدربزرگ چوب جادویی نه؛ «ستاره‌ی مهربونی».
آنیشا ببخشید، ستاره‌ی مهربونی!
پدربزرگ حالا ستاره‌ی مهربونی کجاس؟
آنیشا توجیب چپتون.
پدربزرگ راست می‌گی. پیریه دیگه دخترم. ... اینم از ستاره‌ی مهربونی! [قطعه‌ی ستاره‌ی مهربونی]... مینوش، مینوش، جینک، جینک! هاپوش، هاپوش، پینش، پینش!
گنجشکک یونجه‌ها! یونجه‌ها!
آنیشا اِ! اشی‌مشی حرف زد. یونجه‌ها چی؟! [گنجشکک ساکت است.] جوابم رو نمی‌دی؟!
پدربزرگ یادت رفته، دخترم؟! اون زبون تو رو نمی‌فهمه!... یونجه‌ها چی شده‌ن، گنجشکک؟
گنجشکک تا چند دقیقه دیگه، بارون شدیدی می‌آد... یونجه‌ها رو ببرید توی کلبه تا سالم بمونن و خراب نشن!
آنیشا واقعاً؟! از کجا فهمیدی؟!
پدربزرگ [برای گنجشکک ترجمه می‌کند.] آنیشا می‌پرسه از کجا فهمیدی...!
گنجشکک ابرهای بارونی به‌م خبر دادن...
پدربزرگ ابرهای بارونی؟!... آفرین به تو، گنجشکک!
آنیشا هنوز هم باورم نمی‌شه، پدربزرگ! شما نابغه‌اید!
پدربزرگ من نابغه نیستم، آنیشا! فقط با حیوون‌ها مهربونی می‌کنم...
گنجشکک «نابغه» یعنی چی؟
آنیشا یعنی پدربزرگ یه جادوگر واقعی هستن!
پدربزرگ آنی! چقدر گفتم این کلمه رو نگو؟!
آنیشا ببخشید!
پدربزرگ حرف زدن با حیوون‌ها، جادوگری نیست، دخترکم! فقط به‌خاطرِ محبّت و مهربونیه... حیوون‌ها قلب‌شون خیلی پاکِه... اگه به‌شون محبّت کنی، زود باهات دوست می‌شن...
آنیشا امّا... اون... ستاره‌ی مهربونی... واقعاً یه چوب جادوییه...!
گنجشکک ستاره‌ی مهربونی! ستاره‌ی مهربونی!
پدربزرگ نه، دخترم، این ستاره جادو نمی‌کنه! فقط مهربونی و عاطفه رو از چشم و دست و زبون آدم‌ها به حیوون‌ها می‌رسونه تا اون‌ها بتونن زبون ما رو بفهمن و باهامون حرف بزنن... [صدای بلند غرّش آسمان.]
گنجشکک بارون! بارون!
آنیشا الآن بارون می‌گیره... باید زود یونجه‌ها رو ببریم تو کلبه...
پدربزرگ [می‌خواهد حرکت کند ولی کمرش درد می‌گیرد.] آخ‌خ‌خ، کمرم!
آنیشا چی شد؟
پدربزرگ امان از پیری، دخترم!
آنیشا امّا شما که خوب ِ خوب بودین...؟!
پدربزرگ آب و هوای این دهکده به‌م نمی‌سازه... تو دهکده‌ی سبز که بودیم، حالم خوب بود... امّا از وقتی که اومدیم این‌جا، همه‌ش پا و کمرم درد می‌کنه...
آنیشا من هم این‌جا رو دوست ندارم! دلم می‌گیره... حوصله‌م سَر می‌ره... هیچ‌کس نیست که باهاش بازی کنم... دلم واسه دوستم، «شانوکا» تنگ شده...
پدربزرگ من هم دلم واسه دوستم، خرس پیر، تنگ شده...!
گنجشکک [می‌خندد.] خرس پیر! خرس پیر!
پدربزرگ ما نفهمیدیم تو گنجشکی یا طوطی!
گنجشکک طوطی! طوطی! [آنیشا و پدربزرگ می‌خندند.] خوب چرا اومدین این‌جا؟!
پدربزرگ مجبور بودیم، اشی‌مشی! تو دهکده‌ی سبز می‌خواستن شهر صنعتی بسازن، واسه همین همه‌ی حیوون‌ها رو از اون‌جا بیرون کردن...
آنیشا جایی هم که حیوون‌ها نباشن، پدربزرگ نمی‌تونه زندگی کنه...
پدربزرگ [می‌خندد.] اون زبون تو رو نمی‌فهمه، آنیشا، امّا دیگه وقتِشِه که تو هم یاد بگیری با حیوون‌ها دوست بشی تا بتونی راحت‌تر کارهای مزرعه رو انجام بدی.
آنیشا امّا... خیلی سخته... من نمی‌تونم...!
پدربزرگ خیلی هم آسونه... فقط اوّلِش باید یه مدّت تمرین کنی...!
آنیشا خوب... چی‌کار باید بکنم؟
پدربزرگ ستاره‌ی مهربونی رو می‌گیری جلوی حیوون... بعد توی چشم‌هاشون نگاه می‌کنی و با محبّت به‌شون لبخند می‌زنی... بعد این وِرد رو می‌خونی...
آنیشا ورد رو بلدم! می‌شه ستاره‌ی مهربونی رو بدین به من؟
پدربزرگ بفرمایید!
آنیشا حالا می‌گیریمش جلوی اشی‌مشی تا باهاش دوست بشم.
[قطعه‌ی ستاره‌ی مهربونی]... مینوش، مینوش، جینک، جینک! هاپوش، هاپوش، پینش، پینش!
[صدای غرش آسمان. صدای باران. موسیقی.]
[پایان صحنه‌ی یک.]
کودک و نوجوان
«آنیشـــا»
[براساس داستان «دختری که با حیوانات حرف می‌زد»]
نوشته‌ی
«سپیـــده دبیـــری
کیومرث قنبری‌آذر»
- اشخاص بازی:
آنیشا.......................دختربچه‌ای 5-6 ساله..............................................
پدربزرگ......................................................................................
حاکم............................................................................................
وزیر...........................................................................................
کلاغ...........................................................................................
حیوانات.......دوستان آنیشا و پدربزرگ.......................................................
- گنجیشکک اشی‌مشی
- کبوتر
- زنبور عسل
- گربه
- عقاب سفید
- کره‌خر
توضیح: قطعه‌ی کوتاه آهنگینی به‌عنوان قطعه‌ی «ستاره‌ی مهربونی» در نمایش تعریف می‌گردد.
[صحنه‌ی یک.]
[موسیقی تیتراژ؛ سپس صدای باز شدن دری چوبی را می‌شنویم.]
آنیشا [بلند] پدربزرگ، کاری با من ندارید؟ می‌خوام برم مزرعه رو آبیاری کنم.
صدای پدربزرگ [دور] مگه جای شیر آب رو بلدی؟
آنیشا بله. دیروز عصر که شما داشتید مزرعه رو آبیاری می‌کردید، دیدم.
صدای پدربزرگ مواظب خودت باش دخترم.
آنیشا چشم.
[صدای نسیم و تکاپوی شاخه‌ها با گام‌های آنیشا نزدیک می‌شود. صدای گام‌های آنیشا را با همراهی این ترانه می‌شنویم.]
آنیشا سلام سلام مزرعه‌ی قشنگم سبزی و گل‌های خوش آب و رنگم!
سلام به آسمون و ابر و آفتاب! به هرکی بیداره یا مونده تو خواب!
[آنیشا شیر آب را باز کرده و مزرعه را آبیاری می‌کند.]
سلام به گربه و کبوترِ ناز! سلام به گنجشکک‌های خوش آواز!
به زنبورها و حشرات مفید! به باز و شاهین و عقاب سفید!
سلام، سلام، مزرعه‌ی قشنگم! سبزی و گل‌های خوش آب و رنگم!
[صدای پر زدن و آواز خواندن گنجشکک را از دور می‌شنویم که با بیقراری از دور به آنیشا نزدیک می‌شود.]
گنجشکک جیک... جیک... جیک...
آنیشا سلام، گنجشکک اشی‌مشی! حالِت چطوره؟ [گنجشکک بیش‌تر بیقراری می‌کند.] چی شده؟ حتماً گرسنه‌ته. بیا یه‌کم دونه بخور. [گنجشکک بیش‌تر و بیش‌تر بیقراری می‌کند.] باشه، باشه، فهمیدم! تشنه‌ته. بیا آب بخور. آبش خنکه؛ الان باهاش سبزی‌ها را آب دادم. [گنجشکک با بیقراری به جعبه‌های یونجه نوک می‌زند.] اِ... اِ... نکن! نکن! با اون‌ها چی‌کار داری؟! چرا به جعبه‌های یونجه نوک می‌زنی؟ [بلند] پدربزرگ! پدربزرگ!
صدای پدربزرگ بله؟ چی شده، آنیشا؟!
آنیشا اشی‌مشی داره بیقراری می‌کنه... نمی‌فهمم چی می‌گه... داره به جعبه‌های یونجه نوک می‌زنه، پدربزرگ!
صدای پدربزرگ حتماً گشنه‌شه...!
آنیشا دونه دادم، نخورد!... [همچنان صدای جیک‌جیک گنجشکک و نوک زدنش به جعبه‌ها را می‌شنویم.] نکن، اشی‌مشی!
صدای پدربزرگ شاید تشنه‌شه...! امروز خیلی گرمه...
آنیشا نه، آب هم نخورد!
صدای پدربزرگ آب شیر رو نمی‌خوره. از شیر آب می‌ترسه؛ آخه فکر می‌کنه ماره!
آنیشا تو رو خدا خودتون بیاین ببینین چه‌شه! باید از «ستاره‌ی مهربونی» کمک بگیرید...
صدای پدربزرگ اومدم...
[صدای باز شدن در چوبی و سپس گام‌های خسته و ناتوان پدربزرگ را می‌شنویم که از دور می‌آید.]
آنیشا آروم باش، اشی‌مشی! الآن پدربزرگ می‌آد...
پدربزرگ [کمی نزدیک‌تر] شیر آب رو ببند آنیشا.
آنیشا وای، ببخشید. چشم. [شیر آب را می‌بندد. صدای آب قطع می‌شود.]
پدربزرگ [نزدیک] گنجشکک کوچولوی من سرِ صبحی چه‌شه آخه؟! بیا از آب این کاسه بخور.
گنجشکک [گنجشکک همچنان با بیقراری پرواز می‌کند و به جعبه‌ها نوک می‌زند.] جیک‌جیک... جیک‌جیک... جیک‌جیک...
آنیشا دیدید آب هم نخورد؟! تشنه‌ش نیست. باید از اون چوب جادویی‌تون کمک بگیرید تا بفهمید چشه.
پدربزرگ چوب جادویی نه؛ «ستاره‌ی مهربونی».
آنیشا ببخشید، ستاره‌ی مهربونی!
پدربزرگ حالا ستاره‌ی مهربونی کجاس؟
آنیشا توجیب چپتون.
پدربزرگ راست می‌گی. پیریه دیگه دخترم. ... اینم از ستاره‌ی مهربونی! [قطعه‌ی ستاره‌ی مهربونی]... مینوش، مینوش، جینک، جینک! هاپوش، هاپوش، پینش، پینش!
گنجشکک یونجه‌ها! یونجه‌ها!
آنیشا اِ! اشی‌مشی حرف زد. یونجه‌ها چی؟! [گنجشکک ساکت است.] جوابم رو نمی‌دی؟!
پدربزرگ یادت رفته، دخترم؟! اون زبون تو رو نمی‌فهمه!... یونجه‌ها چی شده‌ن، گنجشکک؟
گنجشکک تا چند دقیقه دیگه، بارون شدیدی می‌آد... یونجه‌ها رو ببرید توی کلبه تا سالم بمونن و خراب نشن!
آنیشا واقعاً؟! از کجا فهمیدی؟!
پدربزرگ [برای گنجشکک ترجمه می‌کند.] آنیشا می‌پرسه از کجا فهمیدی...!
گنجشکک ابرهای بارونی به‌م خبر دادن...
پدربزرگ ابرهای بارونی؟!... آفرین به تو، گنجشکک!
آنیشا هنوز هم باورم نمی‌شه، پدربزرگ! شما نابغه‌اید!
پدربزرگ من نابغه نیستم، آنیشا! فقط با حیوون‌ها مهربونی می‌کنم...
گنجشکک «نابغه» یعنی چی؟
آنیشا یعنی پدربزرگ یه جادوگر واقعی هستن!
پدربزرگ آنی! چقدر گفتم این کلمه رو نگو؟!
آنیشا ببخشید!
پدربزرگ حرف زدن با حیوون‌ها، جادوگری نیست، دخترکم! فقط به‌خاطرِ محبّت و مهربونیه... حیوون‌ها قلب‌شون خیلی پاکِه... اگه به‌شون محبّت کنی، زود باهات دوست می‌شن...
آنیشا امّا... اون... ستاره‌ی مهربونی... واقعاً یه چوب جادوییه...!
گنجشکک ستاره‌ی مهربونی! ستاره‌ی مهربونی!
پدربزرگ نه، دخترم، این ستاره جادو نمی‌کنه! فقط مهربونی و عاطفه رو از چشم و دست و زبون آدم‌ها به حیوون‌ها می‌رسونه تا اون‌ها بتونن زبون ما رو بفهمن و باهامون حرف بزنن... [صدای بلند غرّش آسمان.]
گنجشکک بارون! بارون!
آنیشا الآن بارون می‌گیره... باید زود یونجه‌ها رو ببریم تو کلبه...
پدربزرگ [می‌خواهد حرکت کند ولی کمرش درد می‌گیرد.] آخ‌خ‌خ، کمرم!
آنیشا چی شد؟
پدربزرگ امان از پیری، دخترم!
آنیشا امّا شما که خوب ِ خوب بودین...؟!
پدربزرگ آب و هوای این دهکده به‌م نمی‌سازه... تو دهکده‌ی سبز که بودیم، حالم خوب بود... امّا از وقتی که اومدیم این‌جا، همه‌ش پا و کمرم درد می‌کنه...
آنیشا من هم این‌جا رو دوست ندارم! دلم می‌گیره... حوصله‌م سَر می‌ره... هیچ‌کس نیست که باهاش بازی کنم... دلم واسه دوستم، «شانوکا» تنگ شده...
پدربزرگ من هم دلم واسه دوستم، خرس پیر، تنگ شده...!
گنجشکک [می‌خندد.] خرس پیر! خرس پیر!
پدربزرگ ما نفهمیدیم تو گنجشکی یا طوطی!
گنجشکک طوطی! طوطی! [آنیشا و پدربزرگ می‌خندند.] خوب چرا اومدین این‌جا؟!
پدربزرگ مجبور بودیم، اشی‌مشی! تو دهکده‌ی سبز می‌خواستن شهر صنعتی بسازن، واسه همین همه‌ی حیوون‌ها رو از اون‌جا بیرون کردن...
آنیشا جایی هم که حیوون‌ها نباشن، پدربزرگ نمی‌تونه زندگی کنه...
پدربزرگ [می‌خندد.] اون زبون تو رو نمی‌فهمه، آنیشا، امّا دیگه وقتِشِه که تو هم یاد بگیری با حیوون‌ها دوست بشی تا بتونی راحت‌تر کارهای مزرعه رو انجام بدی.
آنیشا امّا... خیلی سخته... من نمی‌تونم...!
پدربزرگ خیلی هم آسونه... فقط اوّلِش باید یه مدّت تمرین کنی...!
آنیشا خوب... چی‌کار باید بکنم؟
پدربزرگ ستاره‌ی مهربونی رو می‌گیری جلوی حیوون... بعد توی چشم‌هاشون نگاه می‌کنی و با محبّت به‌شون لبخند می‌زنی... بعد این وِرد رو می‌خونی...
آنیشا ورد رو بلدم! می‌شه ستاره‌ی مهربونی رو بدین به من؟
پدربزرگ بفرمایید!
آنیشا حالا می‌گیریمش جلوی اشی‌مشی تا باهاش دوست بشم.
[قطعه‌ی ستاره‌ی مهربونی]... مینوش، مینوش، جینک، جینک! هاپوش، هاپوش، پینش، پینش!
[صدای غرش آسمان. صدای باران. موسیقی.]
[پایان صحنه‌ی یک.]
نظرات (۰)