جان اشتاین بك،طنزنویس،نویسنده و منتقداجتمایی، درسال 1902 درآمریكا بدنیا آمد ودرسال 1968 به عنوان سمبل بخشی از ادبیات مدرن آمریكا درگذشت.مادرش ایرلندی و پدرش آلمانی تبار بودند.او در شرایط فقر و بحران اجتمایی بزرگ شد و در 17 سالگی به تحصیل زیست شناسی اقیانوسها در دانشگاه پرداخت، ولی بعد از مدتی صندلی درس را ترك كرد و وارد بازاركار درمزارع وكارخانه ها شد و در این دوران بیشتر با زندگی و رنج كارگران موقت فصلی ومهاجر آشنا گردید.بحران اجتمایی-اقتصادی سال 1929 تاثیر مهمی روی تم اجتمایی وانتقادی آثارش گذاشت.او در آثارش در دهه 30 به انتقاد شدید از روابط غیرعادلانه اجتماعی در سیستم سرمایه داری آمریكا پرداخت. منتقدین ادبی اورا بخاطر رمانهای اجتمایی و كوششهایش در كشف تكنیك های جدید داستان نویسی، یكی ازبزرگترین نویسندگان ادبیات آمریكا میدانند.او در ادامه كشف سبكهای تازه ادبی، درسال 1948 بعد از پایان جنگ، سفری توریستی-ادبی به شوروی نمود تا یادداشتها و خاطرات سفرش را منتشر كند. گذشته از یاداشتهای سفر به شوروی، سفرنامه ها و گزارشهای ادبی او از چهاگوشه ایالت های آمریكا، این جوامع را به بهترین شكل ممكن – و با دارا بودن كیفیت واقعگرا ی هنری، به خواننده معرفی مینمایند.
به نقل از منقدین چپ، بعداز جنگ جهانی دوم، رابطه اشتاین بك با جنبش ترقیخواهانه قطع شد و او مبلغ نظرات روانشناسانه و جنجال برانگیز گردید. درسالهای آخر او سخنگوی سیاست امپریالیستی دولت آمریكا در كشورهای جنوب شرقی آسیای دور شد وبه دفاع از آن پرداخت.
گروهی ازمنتقدین كمالگرا به انتقادهای كوچك وبزرگ دیگر از او میپردازند و مینویسند که جهان او نه خوب است و نه قابل اصلاح، بلكه براساس آن آثار، انسان رنجبر آمریكایی باید درزندگی روزمره مقاومت نماید وبا مشكلات جوراجور آن كنار آید. اودرچهارچوب طرح موضوعات اجتمایی كوشش میكند تا با كمك ادبیات، به فلسفه انسانشناسی و آنتروپولوژیك و جهانبینی فلك الافلاكی بپردازد و همچون پیروان نظریه‌ی ناجی مسیحایی، در انتظار ظهور ناجیانی چون مهدی و مسیح و چه بسر برد.آثار او ترکیبی است ازطرح ساده مسایل جدی اجتماعی و موضوعات جنجالی،بازاری و عامه پسند برای جلب كنجكاوی خواننده بیشتر. مبارزه او در زندگی و برای زندگی دچار محدودیت و قضاوتهای ساده نگرانه و جنبه های حیوانی انسان داروینیستی میشوند. او در آثارش به صفات حیوانی انسان اهمیت زیادی میدهد و به علت ضعف و فقر روشنفكری جدلی، دچار علمی گرایی در برخورد با انسان و رفتار جانورگونه اش میگردد.
از جمله آثار اشتاین بك : خیابان ساردینها- خوشه های خشم- پول، پول می آورد- موشها و آدمها- پنجشنبه زیبا - اتوبوس جاده خاكی- ماه نشست – مشتی طلا- سفر با چه- میوه های طوفان- دره آسمان- قاطر پوزه سرخ - بگذار ادای شاه را در آوریم- و آنسوی عدن را می‌توان نام برد.
اشتاین بك كتاب « آنسوی عدن» را مهمترین رمان خود میدانست. تازه كردن موضوع هابیل و قابیل، یعنی اختلافات پدر و پسر و مبارزه خیر و شر با یکدیگر محتوای این كتاب است.او درسال 1929 بانوشتن كتاب « مشتی طلا» نویسندگی را رسما آغازنمود. بعضی از صاحبنظران آثار اولیه او را رمانتیك یا عرفانی به حساب می آورند. كتاب «خوشه های خشم » روایت دوران بحران نیمه اول قرن بیستم در آمریكا است. این كتاب رمانی است كارگری و رئالیست و در رابطه بااعتصابهای توده ای کشاورزانی که با از دست دادن زمینها و امکان کشاورزی به حاشیه‌ی شهرها و کار در کارخانه‌ها رانده میشوند .اشتاین بك با این رمان به ادبیات كارگری زمان خود نزدیك گردید. ازجمله رمانهای روانشناسانه و جنجال برانگیز بعدازجنگ او «خیابان ساردینها» و «پنجشنبه زیبا» هستند كه تم اصلی آنها درباره زندگی و روابط گروه اجتماعی موسوم به «لمپن پرولتاریا» است. كتاب «ماه نشست» رمانی است ضد سنتگرایی، و كتاب «سفر با چه» رمانی است رئالیستی-انتقادی كه تضاد آزادی فردی و فشار جمع را نشان میدهد. رمان «موشها و آدمها» به زندگی كارگران مهاجر و فصلی میپردازد و زبان عامیانه كارگران در دوران بحران اقتصادی-اجتمایی را به کار می‌گیرد. با كمك این كتاب او یكشبه مشهور شد و نویسنده ملی آمریكا نام گرفت. سه رمان «آنسوی عدن» ، «خوشه های خشم» و «موشها و آدمها» ، سالهاست كه به صورت فیلم ساخته شده و بارها به نمایش درآمده‌اند. اشتاین بك درسال 1961 بانوشتن رمان «پول،پول می آورد» نشان داد كه دوباره به سبك رئالیسم انتقادی و ادبیات اجتمایی در آمریكا بازگشته است.
جان اشتاین بك، گفته‌است که بعد از دریافت جایزه نوبل درسال 1962 از ناشرش شنیده كه زنی روستایی در دانمارك همراه قایق خود چند كیلومتری را تا شهر پارو زده تا دو مرغ خانگی اش را با یك كتاب جیبی او برای مطالعه تعویض كند.اشتاین بك این حادثه را مهمتر از دریافت جایزه نوبل برای خود میدانست و میگفت علاقه و عكس العمل خوانندگان آثارش، مهمتر از نظرات خودخواهانه بعضی ازمنتقدین ادبی است. به نظر او یك نویسنده واقعی باید با جدیت به مسایل عصر و دوره خود بپردازد و تا جایی كه عقل و روشنفكری اش اجازه میدهد به تمسخر حماقت بپردازد و با بی عدالتی های ظاهرا پذیرفته شده در اجتماع، مبارزه کند.
به نقل از منقدین چپ، بعداز جنگ جهانی دوم، رابطه اشتاین بك با جنبش ترقیخواهانه قطع شد و او مبلغ نظرات روانشناسانه و جنجال برانگیز گردید. درسالهای آخر او سخنگوی سیاست امپریالیستی دولت آمریكا در كشورهای جنوب شرقی آسیای دور شد وبه دفاع از آن پرداخت.
گروهی ازمنتقدین كمالگرا به انتقادهای كوچك وبزرگ دیگر از او میپردازند و مینویسند که جهان او نه خوب است و نه قابل اصلاح، بلكه براساس آن آثار، انسان رنجبر آمریكایی باید درزندگی روزمره مقاومت نماید وبا مشكلات جوراجور آن كنار آید. اودرچهارچوب طرح موضوعات اجتمایی كوشش میكند تا با كمك ادبیات، به فلسفه انسانشناسی و آنتروپولوژیك و جهانبینی فلك الافلاكی بپردازد و همچون پیروان نظریه‌ی ناجی مسیحایی، در انتظار ظهور ناجیانی چون مهدی و مسیح و چه بسر برد.آثار او ترکیبی است ازطرح ساده مسایل جدی اجتماعی و موضوعات جنجالی،بازاری و عامه پسند برای جلب كنجكاوی خواننده بیشتر. مبارزه او در زندگی و برای زندگی دچار محدودیت و قضاوتهای ساده نگرانه و جنبه های حیوانی انسان داروینیستی میشوند. او در آثارش به صفات حیوانی انسان اهمیت زیادی میدهد و به علت ضعف و فقر روشنفكری جدلی، دچار علمی گرایی در برخورد با انسان و رفتار جانورگونه اش میگردد.
از جمله آثار اشتاین بك : خیابان ساردینها- خوشه های خشم- پول، پول می آورد- موشها و آدمها- پنجشنبه زیبا - اتوبوس جاده خاكی- ماه نشست – مشتی طلا- سفر با چه- میوه های طوفان- دره آسمان- قاطر پوزه سرخ - بگذار ادای شاه را در آوریم- و آنسوی عدن را می‌توان نام برد.
اشتاین بك كتاب « آنسوی عدن» را مهمترین رمان خود میدانست. تازه كردن موضوع هابیل و قابیل، یعنی اختلافات پدر و پسر و مبارزه خیر و شر با یکدیگر محتوای این كتاب است.او درسال 1929 بانوشتن كتاب « مشتی طلا» نویسندگی را رسما آغازنمود. بعضی از صاحبنظران آثار اولیه او را رمانتیك یا عرفانی به حساب می آورند. كتاب «خوشه های خشم » روایت دوران بحران نیمه اول قرن بیستم در آمریكا است. این كتاب رمانی است كارگری و رئالیست و در رابطه بااعتصابهای توده ای کشاورزانی که با از دست دادن زمینها و امکان کشاورزی به حاشیه‌ی شهرها و کار در کارخانه‌ها رانده میشوند .اشتاین بك با این رمان به ادبیات كارگری زمان خود نزدیك گردید. ازجمله رمانهای روانشناسانه و جنجال برانگیز بعدازجنگ او «خیابان ساردینها» و «پنجشنبه زیبا» هستند كه تم اصلی آنها درباره زندگی و روابط گروه اجتماعی موسوم به «لمپن پرولتاریا» است. كتاب «ماه نشست» رمانی است ضد سنتگرایی، و كتاب «سفر با چه» رمانی است رئالیستی-انتقادی كه تضاد آزادی فردی و فشار جمع را نشان میدهد. رمان «موشها و آدمها» به زندگی كارگران مهاجر و فصلی میپردازد و زبان عامیانه كارگران در دوران بحران اقتصادی-اجتمایی را به کار می‌گیرد. با كمك این كتاب او یكشبه مشهور شد و نویسنده ملی آمریكا نام گرفت. سه رمان «آنسوی عدن» ، «خوشه های خشم» و «موشها و آدمها» ، سالهاست كه به صورت فیلم ساخته شده و بارها به نمایش درآمده‌اند. اشتاین بك درسال 1961 بانوشتن رمان «پول،پول می آورد» نشان داد كه دوباره به سبك رئالیسم انتقادی و ادبیات اجتمایی در آمریكا بازگشته است.
جان اشتاین بك، گفته‌است که بعد از دریافت جایزه نوبل درسال 1962 از ناشرش شنیده كه زنی روستایی در دانمارك همراه قایق خود چند كیلومتری را تا شهر پارو زده تا دو مرغ خانگی اش را با یك كتاب جیبی او برای مطالعه تعویض كند.اشتاین بك این حادثه را مهمتر از دریافت جایزه نوبل برای خود میدانست و میگفت علاقه و عكس العمل خوانندگان آثارش، مهمتر از نظرات خودخواهانه بعضی ازمنتقدین ادبی است. به نظر او یك نویسنده واقعی باید با جدیت به مسایل عصر و دوره خود بپردازد و تا جایی كه عقل و روشنفكری اش اجازه میدهد به تمسخر حماقت بپردازد و با بی عدالتی های ظاهرا پذیرفته شده در اجتماع، مبارزه کند.
نظرات (۰)