سلام راستش تمام سعیم رو کردم که تا جایی که میتونم تکالیف رو انجام بدم نوشتن داستان و تحلیل فیلم و داستان کوتاه رو انجام دادم و فعلا تحلیل داستان رو میذارم
داستانی که خوندم داستان کوتاه"عاشقیت در پاورقی" از خانم مهسا محب علی بود.البته من مجموعه داستانش رو داشتم و خواندم اما برای دوستانی که دوست دارند این داستان رو بخونن لینک دانلود فایل pdf اش رو میذارم امیدوارم شما به اندازه من لذت ببرید....این مجموعه داستان در سال38 به چاپ چهارم رسید و برنده جایزه گلشیری شد (سعی کردم تحلیل مکتوب بنویسم و اصول اولیه رو به کار ببرم به همین دلیل به زبان محاوره تحلیل رو ننوشتم)
اسم داستان در واقع بیان کننده ی تمام داستان هست و با بهتر بگم درون مایه داستان.عشقی که در حاشیه برده می شود و تنها چیزی که در زیرلایه داستان به آن پرداخت نمیشود "عشق حقیقی است"
در این داستان با یک شروع صابونی و فوق العاده خوب مواجه هستیم اولین جمله داستان به این صورت است"در این داستان عاشقیت اتفاق می افتد"
زبان کار شاعرانه است و در عین حال خیلی راحت با مخاطب صحبت میکند به طور مثال در اول داستان داریم"عاشقیت به مثابه ی عشقه ای که چون مهر گیاه،عاشق و مرا در لابلای سطوح در هم میپیچد" اینجا با زبانی به ظاهر شاعرانه طرف هستیم و در چند خط پایین تر میگوید"من موهاي خرماييِ كوتاهي دارم كه روي پيشاني و شقيقه‌هايم چسبيده. چهل و پنج‌كيلو وزن دارم و قدم با كفش پاشنه بلند يك‌متر و شست و پنج سانت است"
خیلی راحت خودش را معرفی میکند در نگاه اول شخصیت ها در حد تیپ دیده می شوند .من خودم همیشه فکر میکردم که کسی جز "بیژن نجدی" توانایی نوشتن داستان کوتاه با زبان شاعرانه را ندارد اما در کمال تعجب در این داستان همین زبان شاعرانه باعث کشش داستان می شود و همین زبان مثل یک ابزار گول زننده عمل میکند که باعث می شود ایراد های دیگر از جمله پراکنده گویی و طولانی بودن اثر رو حس نکنیم
به جز اول داستان شیوه ی شخصیت پردازی زن در کنار اینکه به نظر کلی گویی می آید اما به روش قطره چکان است یعنی اطلاعات قطره قطره به خورد شخصیت داده می شود.
شیوه ی خاص شخصیت پردازی مهسا محب علی در این داستان واقعا چشم گیر است اینکه به جای اینکه صرفا توضیحات و توصیفات عادی داشته باشد از مثال های کتاب به طور دقیق حتی با گفتن نشریه کتاب و اسم مترجم استفاده می شود
به طور مثال در این پاراگراف"براي اين كه اين بخشِ داستان را بهتر درك كنيد مي‌توانيد رجوع كنيد به مينياتور صفحه‌ي 23 اثر محمد تجويدي در ديوان حافظ، تصييح دكترقاسم‌غني و علامه‌قزويني، چاپ بيست‌وسوم؛ آن جايي كه مرد مينياتور در حالي كه التماس در چشمانش موج مي‌زند، به دامن زن مينياتور آويخته و جام شرابي را به سويش گرفته است و زن از كمر در خلاف جهت مرد چرخيده است و نگاهش را تا حد ممكن از او دور ساخته است. اما بهرغم همه‌ي اين‌ها پيداست كه ميلي پنهان در زير پوستش در حال فوران است. اين ميل پنهان همچنين از نگاهي كه از گوشه‌ي چشم به مرد مينياتوري مي‌كند قابل تشخيص است. به نظر مي‌رسد كه زن مينياتوري سالها در انتظار اين لحظه بوده و حالا كه پس از سالها مجالي براي عشوه‌گري يافته بهرغم گونه‌هاي به سرخي نشسته‌اش، سعي دارد خونسرد و بي‌تفاوت جلوه كند. مرد مينياتوري البته در قيد اين حرف‌ها نيست و با موهاي ريخته بر پيشاني؛ به قول حافظ:« زلف آشفته و خوي كرده و خندان لب و مست \ پيرهن چاك و غزل خوان و صراحي در دست» و با نگاهي خيره به زن مي‌نگرد. مرد مينياتوري تنها در فكر وصال معشوق است و هيچ ابايي ندارد از اين كه قيافه‌اش مانند آدم‌هاي احمق و نديد بديد در تاريخ ثبت شود"
شاید اول بگوییم این اضافه گویی ها و این شخصیت های زیادی که در طول داستان می خوانیم برای داستان کوتاه مناسب نیست اما نویسنده این ها را برای دو کار انجام داده اول پرداخت شخصیت خودش و مردی که او را "عاشقش" می نامد با توصیف شخصیت های داستان های دیگر و دوم با توصیف "حاشیه ها" در طول داستان با تمام وجود عشق را به پاورقی می برد و تمام این نوع زبان نوشتار و نوع نگاه با جمله ای که در اول داستان گفته می شود توجیه شده جمله ی"ليسانس ادبيات‌ام را از دانشگاهِ آزاد گرفته‌ام."
شخصیت زن بعد از پایان داستان یک شخصیت روانپریش و خیال پرداز که نگاهی راحت و خیال باف دارد دیده می شود.اما این یکی از بزرگترین اشتباهاتی است که میتوانیم به آن مبتلا شویم چون به نظر من این شخص فقط دید هنری دارد و خب شاید همین باعث مجنون دیده شدنش می شود.چون از دید من ادم ها سه دسته اند.دسته ی اول جامعه ی مجانین که کارهای آنها با آدم های عام فرق می کند و ارتباط خود را با زندگی عادی قطع کردند و کارهایشان قابل درک نیست.دسته ی دوم ادم های عادی هستند که به راحت ترین تعریف میتوانم بگویم "معمولیند" و دسته سوم هنرمندان هستند که در لایه ای بالا تر از ادم های عادی قرار دارند و این به این دلیل است که بعضی از کارهایشان برای مردم معمولی قابل درک نیست اما چون در بعضی جاها زندگی شان به زندگی ادم های عادی گره خورده مثل رفع نیاز" نهاد".به همین دلیل انها رو نمیتوانند در جامعه مجانین یا همون دیوانه گان قرار دهند.پس تنها چیزی که شخصیت سلولوگ داستان با ان مواجه است دید هنری نسبت به همه ی مسائل است.
چیزی که در این داستان وجود دارید عشقیست که در واقع عشق نیست بلکه "وابستگی "میباشد که یک نوع از عشق که حقیقی نیست و در روانشناسی با نام" عشق خيال انگيز" نامیده می شود را شامل می شود در واقعا عشق خیال انگیز" اين عشق در بين زوج هايي ديده مي شود كه رابطه ي آنها تا اندازه اي تازه است همانند دوران نامزدي . اشتياق و صميميت شديد است ، اما زوج ها به اندازه ي كافي ، تجربه هاي مشترك ندارند"*
دردیدگاه روانشناختی وابستگی نوعی نیاز عاطفی و روانی به فرد دیگری است که بدون وجود او فرد وابسته، در زندگی‌اش دچار مشکل می‌شود. در واقع فرد وابسته از آن جهت به دیگران وابسته می‌شود که گمان میکند بدون حضور دیگری نمی‌تواند تعادل روانی داشته باشد.
بزرگترین مشكلی كه وابستگی برای انسان ایجاد می‌كند و تمام زندگی او را تحت‌الشعاع قرار میدهد این است كه مانع هویت و فردیت‌یابی او می‌شود. این را در داستان با به کار بردن مدام کله ی "عاشقم" میتوانیم ببینیم اما زن در داستان وابستگی کامل ندارد زیرا نیاز ندارد که کسی به اون بگوید کارش درست است...
بروز و ظهور عشق نیازمند شرایط و زمینه ای خاص است. هر فردی در هر زمانی نمی تواند عاشق کسی دیگر شود.با توجه به دیدگاه روانشناسی میتوان برای وجود عشق سه شرط عمده گفته می شود(در مورد درست بودنش مطمئن نیستم) یکی مبتلا شدن احساسی و عاطفی که دارای زمینه ی فیزیکی در انسان است و هر قدر بیشتر باشد شور و هیجان عاشقانه بیشتری تجربه خواهد شد. دوم وجود شخصی که با شرایط شخص عاشق سازگاری داشته باشد . عشق بدون معشوق بی معنی است. شرط سوم بروز عشق: وجود مفهوم عشق رمانتیک به معنای امروزی آن ؛در زمینه فرهنگی انسان است که کلاً از تاریخی طولانی برخوردار نیست و با بروز در شعر و داستان های امروزی از جمله در این داستان به ان اشاره شد برجسته سازی شد
ظاهر عشق ,عشقی اساطیری است اما در واقع عشق همان عشق سطحی با دیدگاه ایروتیک است که با توصیفات شاعرانه روی آن سرپوش گذاشته شده
این نوع عشق نوعی عشق رمانتیک همان عشق سرشار از سوز و گداز است که به جز وجه جسمی تاکید بر وجه احساسی دارد. این عشق معمولاَ سرآغاز روابط عاشقانه است اما دیر یا زود فروکش می کند
خیلی اوقات عشق در شعر و ادبیات یا فرهنگ عام یا حتی در هنر، تاثیری بیمار گونه از حالت‌های وابستگی، کنترل دارد. در واقع فرد وابسته در این بستر عشق خیالی روی این وابستگی‌های سرپوشی به اسم عشق می گذارد اما در یك عشق سالم افرد با هم همبسته‌اند، یعنی فردیت و بودن همدیگر را در این دنیا تهدید نمی‌کنند
چیزی که در این داستان دقیقا بر ان اشاره داشت که در تمام داستان عشقی راتمنا می کرد که همراه با نوعی وابستگی بود و با تاکید بر این موضوعات سعی میکند عشقشان را به تصویر بکشد و موضوع رفتن"عاشقش" را بی اهمیت نشان دهد در صورتی که مهمترین بخش داستان همین تلنگر محکم بود....
در کل با داستانی با زبان قوی و زاویه دیدی هوشمندانه طرف هستیم که انقدر نرم اطلاعات را به ما می دهد که در مورد زیاد بودنش اعتراضی نمیکنیم.طرح داستان ساده انتخاب شده و علت و معلولی که دارد به دو حالت توجیه می شود:
یا برایش می شود یک جواب احمقانه پیدا کرد(با توجه به شخصیت زن) و یا جوابی پیدا نکرد.....
شخصیت زن با ظرافت تمام با توصیف خودش به توضیح راجع شخصیت مرد یا همان "عاشقش" می پردازد که مرد را از صرفا"تیپ "بودن در می آورد.داستان با شیوه ی خوبی پیش می رود اما من به شخصه انتظار پایان بندی بهتر داشتم تا اینکه به عشق اسطوره ای اشاره کند که در اخر یا باید یکی از اعضای بدنش را قطع کند یا در راه عشق بمیرد چون به نظر من تمام این داغی عشق که تاکید داشت خیال انگیز و اسطوره ای نشانش دهد فقط یک عشق سطحی بود و با این فرض نمی شود ایرادی گرفت چون باز بر میگردیم به عنوان داستان"عاشقیت در پاورقی"
حدیث میرفیضی
پ.ن1: "(در مورد "نهاد" در تحلیل داستان دروغ ریموند کارور توضیح دادم)
پ.ن2:سولولوگ :زاویه دید تک گویی بیرونی یعنی تنها یک نفر راویست و شما را مخاطب قرار میدهد نوعی زاویه دید تخاطبی هست که اجازه ی خواندن فکر افراد را ندارد اما با کلماتی مثل"انگار دارد می گوید " یا "فکر کنم داشت به این موضوع فکر میکرد" و بعد ادامه ی جمله می شود از زیر محدودیت این زاویه دید در رفت(نظر شخصیه مطمئن نیستم اگر در توضیحاتم اشکالی داشت بگید حتما)
* این تعریف کامل این نوع عشق نیست
لینک دانلود pdfداستان عاشقیت در پاورقی
http://www.irpdf.com/book-294.html
داستانی که خوندم داستان کوتاه"عاشقیت در پاورقی" از خانم مهسا محب علی بود.البته من مجموعه داستانش رو داشتم و خواندم اما برای دوستانی که دوست دارند این داستان رو بخونن لینک دانلود فایل pdf اش رو میذارم امیدوارم شما به اندازه من لذت ببرید....این مجموعه داستان در سال38 به چاپ چهارم رسید و برنده جایزه گلشیری شد (سعی کردم تحلیل مکتوب بنویسم و اصول اولیه رو به کار ببرم به همین دلیل به زبان محاوره تحلیل رو ننوشتم)
اسم داستان در واقع بیان کننده ی تمام داستان هست و با بهتر بگم درون مایه داستان.عشقی که در حاشیه برده می شود و تنها چیزی که در زیرلایه داستان به آن پرداخت نمیشود "عشق حقیقی است"
در این داستان با یک شروع صابونی و فوق العاده خوب مواجه هستیم اولین جمله داستان به این صورت است"در این داستان عاشقیت اتفاق می افتد"
زبان کار شاعرانه است و در عین حال خیلی راحت با مخاطب صحبت میکند به طور مثال در اول داستان داریم"عاشقیت به مثابه ی عشقه ای که چون مهر گیاه،عاشق و مرا در لابلای سطوح در هم میپیچد" اینجا با زبانی به ظاهر شاعرانه طرف هستیم و در چند خط پایین تر میگوید"من موهاي خرماييِ كوتاهي دارم كه روي پيشاني و شقيقه‌هايم چسبيده. چهل و پنج‌كيلو وزن دارم و قدم با كفش پاشنه بلند يك‌متر و شست و پنج سانت است"
خیلی راحت خودش را معرفی میکند در نگاه اول شخصیت ها در حد تیپ دیده می شوند .من خودم همیشه فکر میکردم که کسی جز "بیژن نجدی" توانایی نوشتن داستان کوتاه با زبان شاعرانه را ندارد اما در کمال تعجب در این داستان همین زبان شاعرانه باعث کشش داستان می شود و همین زبان مثل یک ابزار گول زننده عمل میکند که باعث می شود ایراد های دیگر از جمله پراکنده گویی و طولانی بودن اثر رو حس نکنیم
به جز اول داستان شیوه ی شخصیت پردازی زن در کنار اینکه به نظر کلی گویی می آید اما به روش قطره چکان است یعنی اطلاعات قطره قطره به خورد شخصیت داده می شود.
شیوه ی خاص شخصیت پردازی مهسا محب علی در این داستان واقعا چشم گیر است اینکه به جای اینکه صرفا توضیحات و توصیفات عادی داشته باشد از مثال های کتاب به طور دقیق حتی با گفتن نشریه کتاب و اسم مترجم استفاده می شود
به طور مثال در این پاراگراف"براي اين كه اين بخشِ داستان را بهتر درك كنيد مي‌توانيد رجوع كنيد به مينياتور صفحه‌ي 23 اثر محمد تجويدي در ديوان حافظ، تصييح دكترقاسم‌غني و علامه‌قزويني، چاپ بيست‌وسوم؛ آن جايي كه مرد مينياتور در حالي كه التماس در چشمانش موج مي‌زند، به دامن زن مينياتور آويخته و جام شرابي را به سويش گرفته است و زن از كمر در خلاف جهت مرد چرخيده است و نگاهش را تا حد ممكن از او دور ساخته است. اما بهرغم همه‌ي اين‌ها پيداست كه ميلي پنهان در زير پوستش در حال فوران است. اين ميل پنهان همچنين از نگاهي كه از گوشه‌ي چشم به مرد مينياتوري مي‌كند قابل تشخيص است. به نظر مي‌رسد كه زن مينياتوري سالها در انتظار اين لحظه بوده و حالا كه پس از سالها مجالي براي عشوه‌گري يافته بهرغم گونه‌هاي به سرخي نشسته‌اش، سعي دارد خونسرد و بي‌تفاوت جلوه كند. مرد مينياتوري البته در قيد اين حرف‌ها نيست و با موهاي ريخته بر پيشاني؛ به قول حافظ:« زلف آشفته و خوي كرده و خندان لب و مست \ پيرهن چاك و غزل خوان و صراحي در دست» و با نگاهي خيره به زن مي‌نگرد. مرد مينياتوري تنها در فكر وصال معشوق است و هيچ ابايي ندارد از اين كه قيافه‌اش مانند آدم‌هاي احمق و نديد بديد در تاريخ ثبت شود"
شاید اول بگوییم این اضافه گویی ها و این شخصیت های زیادی که در طول داستان می خوانیم برای داستان کوتاه مناسب نیست اما نویسنده این ها را برای دو کار انجام داده اول پرداخت شخصیت خودش و مردی که او را "عاشقش" می نامد با توصیف شخصیت های داستان های دیگر و دوم با توصیف "حاشیه ها" در طول داستان با تمام وجود عشق را به پاورقی می برد و تمام این نوع زبان نوشتار و نوع نگاه با جمله ای که در اول داستان گفته می شود توجیه شده جمله ی"ليسانس ادبيات‌ام را از دانشگاهِ آزاد گرفته‌ام."
شخصیت زن بعد از پایان داستان یک شخصیت روانپریش و خیال پرداز که نگاهی راحت و خیال باف دارد دیده می شود.اما این یکی از بزرگترین اشتباهاتی است که میتوانیم به آن مبتلا شویم چون به نظر من این شخص فقط دید هنری دارد و خب شاید همین باعث مجنون دیده شدنش می شود.چون از دید من ادم ها سه دسته اند.دسته ی اول جامعه ی مجانین که کارهای آنها با آدم های عام فرق می کند و ارتباط خود را با زندگی عادی قطع کردند و کارهایشان قابل درک نیست.دسته ی دوم ادم های عادی هستند که به راحت ترین تعریف میتوانم بگویم "معمولیند" و دسته سوم هنرمندان هستند که در لایه ای بالا تر از ادم های عادی قرار دارند و این به این دلیل است که بعضی از کارهایشان برای مردم معمولی قابل درک نیست اما چون در بعضی جاها زندگی شان به زندگی ادم های عادی گره خورده مثل رفع نیاز" نهاد".به همین دلیل انها رو نمیتوانند در جامعه مجانین یا همون دیوانه گان قرار دهند.پس تنها چیزی که شخصیت سلولوگ داستان با ان مواجه است دید هنری نسبت به همه ی مسائل است.
چیزی که در این داستان وجود دارید عشقیست که در واقع عشق نیست بلکه "وابستگی "میباشد که یک نوع از عشق که حقیقی نیست و در روانشناسی با نام" عشق خيال انگيز" نامیده می شود را شامل می شود در واقعا عشق خیال انگیز" اين عشق در بين زوج هايي ديده مي شود كه رابطه ي آنها تا اندازه اي تازه است همانند دوران نامزدي . اشتياق و صميميت شديد است ، اما زوج ها به اندازه ي كافي ، تجربه هاي مشترك ندارند"*
دردیدگاه روانشناختی وابستگی نوعی نیاز عاطفی و روانی به فرد دیگری است که بدون وجود او فرد وابسته، در زندگی‌اش دچار مشکل می‌شود. در واقع فرد وابسته از آن جهت به دیگران وابسته می‌شود که گمان میکند بدون حضور دیگری نمی‌تواند تعادل روانی داشته باشد.
بزرگترین مشكلی كه وابستگی برای انسان ایجاد می‌كند و تمام زندگی او را تحت‌الشعاع قرار میدهد این است كه مانع هویت و فردیت‌یابی او می‌شود. این را در داستان با به کار بردن مدام کله ی "عاشقم" میتوانیم ببینیم اما زن در داستان وابستگی کامل ندارد زیرا نیاز ندارد که کسی به اون بگوید کارش درست است...
بروز و ظهور عشق نیازمند شرایط و زمینه ای خاص است. هر فردی در هر زمانی نمی تواند عاشق کسی دیگر شود.با توجه به دیدگاه روانشناسی میتوان برای وجود عشق سه شرط عمده گفته می شود(در مورد درست بودنش مطمئن نیستم) یکی مبتلا شدن احساسی و عاطفی که دارای زمینه ی فیزیکی در انسان است و هر قدر بیشتر باشد شور و هیجان عاشقانه بیشتری تجربه خواهد شد. دوم وجود شخصی که با شرایط شخص عاشق سازگاری داشته باشد . عشق بدون معشوق بی معنی است. شرط سوم بروز عشق: وجود مفهوم عشق رمانتیک به معنای امروزی آن ؛در زمینه فرهنگی انسان است که کلاً از تاریخی طولانی برخوردار نیست و با بروز در شعر و داستان های امروزی از جمله در این داستان به ان اشاره شد برجسته سازی شد
ظاهر عشق ,عشقی اساطیری است اما در واقع عشق همان عشق سطحی با دیدگاه ایروتیک است که با توصیفات شاعرانه روی آن سرپوش گذاشته شده
این نوع عشق نوعی عشق رمانتیک همان عشق سرشار از سوز و گداز است که به جز وجه جسمی تاکید بر وجه احساسی دارد. این عشق معمولاَ سرآغاز روابط عاشقانه است اما دیر یا زود فروکش می کند
خیلی اوقات عشق در شعر و ادبیات یا فرهنگ عام یا حتی در هنر، تاثیری بیمار گونه از حالت‌های وابستگی، کنترل دارد. در واقع فرد وابسته در این بستر عشق خیالی روی این وابستگی‌های سرپوشی به اسم عشق می گذارد اما در یك عشق سالم افرد با هم همبسته‌اند، یعنی فردیت و بودن همدیگر را در این دنیا تهدید نمی‌کنند
چیزی که در این داستان دقیقا بر ان اشاره داشت که در تمام داستان عشقی راتمنا می کرد که همراه با نوعی وابستگی بود و با تاکید بر این موضوعات سعی میکند عشقشان را به تصویر بکشد و موضوع رفتن"عاشقش" را بی اهمیت نشان دهد در صورتی که مهمترین بخش داستان همین تلنگر محکم بود....
در کل با داستانی با زبان قوی و زاویه دیدی هوشمندانه طرف هستیم که انقدر نرم اطلاعات را به ما می دهد که در مورد زیاد بودنش اعتراضی نمیکنیم.طرح داستان ساده انتخاب شده و علت و معلولی که دارد به دو حالت توجیه می شود:
یا برایش می شود یک جواب احمقانه پیدا کرد(با توجه به شخصیت زن) و یا جوابی پیدا نکرد.....
شخصیت زن با ظرافت تمام با توصیف خودش به توضیح راجع شخصیت مرد یا همان "عاشقش" می پردازد که مرد را از صرفا"تیپ "بودن در می آورد.داستان با شیوه ی خوبی پیش می رود اما من به شخصه انتظار پایان بندی بهتر داشتم تا اینکه به عشق اسطوره ای اشاره کند که در اخر یا باید یکی از اعضای بدنش را قطع کند یا در راه عشق بمیرد چون به نظر من تمام این داغی عشق که تاکید داشت خیال انگیز و اسطوره ای نشانش دهد فقط یک عشق سطحی بود و با این فرض نمی شود ایرادی گرفت چون باز بر میگردیم به عنوان داستان"عاشقیت در پاورقی"
حدیث میرفیضی
پ.ن1: "(در مورد "نهاد" در تحلیل داستان دروغ ریموند کارور توضیح دادم)
پ.ن2:سولولوگ :زاویه دید تک گویی بیرونی یعنی تنها یک نفر راویست و شما را مخاطب قرار میدهد نوعی زاویه دید تخاطبی هست که اجازه ی خواندن فکر افراد را ندارد اما با کلماتی مثل"انگار دارد می گوید " یا "فکر کنم داشت به این موضوع فکر میکرد" و بعد ادامه ی جمله می شود از زیر محدودیت این زاویه دید در رفت(نظر شخصیه مطمئن نیستم اگر در توضیحاتم اشکالی داشت بگید حتما)
* این تعریف کامل این نوع عشق نیست
لینک دانلود pdfداستان عاشقیت در پاورقی
http://www.irpdf.com/book-294.html
نظرات (۱۱)